घुस खाने कर्मचारी, दु:ख पाउने दुर्गम

प्रहरीको मोस्ट वान्टेड सूचीमा रहेका राजु गोर्खालीलाई प्रहरीले समेत चाल नपाउने गरी सुटुक्क सुनुवाई गरी एकै दिनमा सबै प्रक्रिया पूरा गराई साधारण तारेखमा छोड्न आदेश दिने जिल्ला अदालत काठमाडौंका न्यायाधीश हेमराज पन्तलाई कालिकोट सरुवा गरिएको छ। नक्कली कागजातहरुलाई राम्रोसँग परीक्षण नगरी पैसाको लेनदेनको आधारमा अपराधी छुटाइएको आरोप लागेका पन्तलाई कुनै कानुनी कारबाही नगरी अघोषित सजायको रुपमा दुर्गम जिल्ला कालिकोट पुर्‍याइयो। अब कालिकोटका जनताले पन्तको ‘स्वतन्त्र’ न्याय पाउने भएका छन‌्। यो त एउटा उदाहरण मात्र हो, पन्त जस्ता कारबाही स्वरुप दुर्गम पठाइएका सरकारी कर्मचारीहरु पूर्वमा खोटाङ, सोलुखुम्बु , मध्यमा रामेछाप, पश्चिममा मनाङ, मुस्ताङ , मध्य पश्चिममा कर्णाली र सुदुरपस्चिममा बझाङ जस्ता जिल्लाका सरकारी कार्यालयहरुमा प्रशस्तै भेटिन्छन् ।
यस्ता कर्मचारीहरुको मनस्थिति नै कस्तो छ भने -
(१) सरकारले हामीलाई दुर्गम भेगमा काम गर्नको लागि नभै सजाय भोग्न पठाएको र

(२) जती गल्ती गरे पनि सरकारले दिन सक्ने सजाय भनेको दुर्गममा सरुवा हो । यहाँ त पठायो भने अब त पठाउने ठाउँ नै कहाँ छ र ?

हो, यही सोचाइ लिएर दुर्गम पुगेकाहरु कहिले दुई वर्ष पुग्ला भनेर दिन गन्दै बस्छन्। किनकि दुई वर्षमा त अनिवार्य सरुवा, त्यै पनि दुर्गममा बसेपछि सुगममा पठाउनु पर्ने । यो सांकेतिक कारबाही उनीहरुलाई दण्डभन्दा पुरस्कार नै भएको महसुस गरिएको छ। कति त भएको संचिती बिदा लिएर हाजिर हुन एक पटक र रवाना बुझ्न अर्को पटक पुग्छन‌्। तर त्यही बस्नेहरु भने फेरि अर्को चलखेल थाल्दछन्।

दुरदराजका जिल्लाहरुमा विकास चुहिने मात्र, चुहेको पनि हानाथापले दशतिर छचल्किने अनि उचित सुपरीवेक्षणको पनि अभाव हुने हुँदा, अनि दुर्गमको अशिक्षा र गरिबीको कारण त्यस्ता कर्मचारीहरु दुर्गम जिल्लाहरुलाई अझै उर्बर मान्छन्। तर ती जिल्लाहरु भने दिनदिनै मरुभूमि बन्दै गएका छन‌‌्। अझ सरकारी कामको सिलसिलामा १-२ दिनको बाटो धाएर आउनु पर्ने अवस्था, नकरात्मक मनस्थिति भएका कर्मचारीहरुको बाक्लो उपस्थितिले गर्दा धेरै दिन सदरमुकाम बस्नु पर्ने वा पैसा खुवाउनु पर्ने बाध्यता छ दुरदराजका बासिन्दाहरुलाई । दुर्गम क्षेत्रमा सरकारी कर्मचारी पठाउदा आइपर्ने अनेक शक्तिकेन्त्रहरुको दबाब झेल्न भन्दा खराब काम गर्नेहरुलाई पठाउने प्रशासनिक सजिलोपनाले दुरदराजका बसिन्दाहरु पिल्सिएका पिल्सिएकै छन । तर तिनै क्षेत्रबाट चुनाव जितेर बनेका सांसद र मन्त्रीहरु समेत आफ्नो मान्छेलाई सुगममा ल्याउन खोज्छन र आफ्नै क्षेत्रलाई हेला गर्छन् ।

किन बन्ने दुरदराजका जनताहरुले ती नालायक कर्मचारीहरुको सजायको भागीदार ? राज्यले गलत काम गर्ने कर्मचारीलाई कि दुर दराजका निमुखाहरुलाई सजाय दिएको हो ? के दुर्गमका जनताहरु प्रती राज्यले गर्ने व्यबहार यही हो ? यो एउटा जटिल सवाल बनेको छ । पन्तको सरुवाले काठमाण्डौ हास्न सक्ला, तर कालिकोट रोएको खै किन कसैले नदेख्ने? त्यस्ता कर्मचारीलाई तत्काल निलम्बन वा बर्खास्ती गर्ने नियम कानुन किन छैन ? अब को नयाँ नेपालको संरचनामा यो सवाल गम्भिर रुपले उठाउन पर्ने देखिएको छ । “लोकसेवा उत्तिर्ण गरेको सरकारी कर्मचारीलाई कालले बाहेक कसैले हटाउन सक्दैन” भन्ने ठट्टा के नेपालको सन्दर्भमा सधैं अमुक सत्य बनेर रहने नै हो त ?

साभार : http://www.mysansar.com/temp/833.html

कहाँ छ नागरिक समाज ?

दोश्रो जनआन्दोलनको शान्तिपूर्ण शुरुवातमा नागरिक समाजको भूमिका महत्वपूर्ण रह्यो । दलहरुले जनमत जुटाउन नसक्दा नागरिक समाजको अग्रतामा भएका जनसभाहरुले तानाशाही राजातन्त्र बिरुद्ध जनतालाई सडकमा ओराल्न महत्वपूर्ण भूमिका खेल्यो । जनता जुटाउने देखी नेताहरुलाई खबरदारी गर्ने काम सम्ममा नागरिक समाजले बेग्लै छाप छोड्यो । कृष्ण पहाडीको धाराप्रबाह अनी अर्जुन पराजुलिका चोटिला कबिताहरु सगै रुबिन गन्दर्भका गीतहरुले उर्जा थप्यो , अनी शुरु भयो लोकतन्त्रको लडाईं र त्यसइको प्रतिफल स्थापना भयो गणतन्त्र ।

गणतन्त्रको स्थापना पछी अझ भनौ संबिधान सभाको निर्वाचन पस्चात नागरिक समाज निस्क्रिय बन्यो । बेला बेलामा झुल्कियो समयमै संबिधान बनाउनु पर्छ भनेर । हिजो राजातन्त्र बिरुद्ध आवाज घन्काउनेहरु नेताहरुको अगाडि निरिह साबित हुँदै गयो । संबिधान सभामा प्रतिनिधित्व गर्ने अबसरबाट पन्छियो र दबाब समुहको रुपमा रहने निर्णय गर्‍यो । तर माओवादी अराजक गतिबिधिको मुकदर्शक भएर बस्यो नागरिक समाज । पत्रकार बिरेन्द्र शाहको हत्या , रामहरी श्रेष्ठको हत्यारा खुल्लेआम हिंडेको घटना अनी अनेकौ हिंसाको साक्षी मात्रा बन्यो नागरिक समाज । माओवादी सत्तामा आयो , उनिहरुबाटै युद्धकालमा जगा लुटिएर आन्तरिक शरणार्थि भएका हरु घर फर्किन पाउने माग राख्दै ओर्लिये , मुखमा बुजो लगएर बस्यो नागरिक समाज ।

केही दिन अगाडि एक्कासी झुल्कियो नागरिक समाज - नागरिक सर्बोच्चता स्थापना गर्न । राष्ट्रपतिले संबिधान मिचे भनेर । सेनापती प्रकारअणमा दुइ हप्ता सम्म देश अन्यौलमा रह्यो । सदनमा उपस्थित एक बाहेक अन्य कारीब दुई दर्जन दलहरु सेनापती कारबाहीको बिपक्षमा रहे । माओवादीलाई सहमति बिना निर्णय नगर भन्नु को सट्टा उल्टै उस्को असंबैधानिक निर्णयको मतियार बन्यो नागरिक समाज । राष्ट्रपती माथि जासुसीको आरोप लगायो । बिचरा राष्ट्रपती अनौपचारिक छलफल भनेर मन पेट खोले , तर उल्टै ति पाखण्डी हरुले नकरात्मक प्रचार बाहिर ल्याएकी राष्ट्रपतिमा सत्ताको भोक जाग्यो भनेर । अनी माओवादीको लोलिमा बोली मिलाये - नागरिक सर्बोच्चता जिन्दाबाद र आँखा चिम्ले वाइ सि एल उद्दन्डतालाइ, चटक्कै बिर्सिदिये आफ्नै सेना राखेको त्यो दल को नियतलाई जो सत्तामा भएर पनि आफुलाई बारम्बार बिद्रोही घोसित गर्दछ ।

राष्ट्रपती निवास घेराउ भोलिपल्टै क्रान्तिकारी प्रचन्डको भिडियो टेप सार्वजनिक भयो । जसमा सेना माओबादीमय बनाउने देखी लिएर कसरी सहिदको पैसा हतियार किन्ने सम्मका योजना थिए । तर ति नागरिक समाज भनाउदाहरु मौन रहे । यत्रो संबेदनशिल बिषयमा चूपचाप् बसे। सारा देशले उत्तर खोज्यो , माओवादी निरुत्तर भये तर ति कथित नागरिक समाजका प्रतिनिधिहरु दुलो भित्र पसे । आज देशको हरेक कुना कुना बाट माओवादी इतरका ब्यक्ती हरु लखेटिदै छ , लाग्छ जिग्मी सिङ्गेले नेपाली मुलकाहरुलाई दुई दशक अगाडि भुटानबाट लखेटेको घटना दोहोरीरहेको छ । तर पनि ति नागरिक सर्बोच्चताको दुहाइ दिनेहरु मौन छन , लाग्छ अहिले बिदेश पलायन भएका छन ।

नागरिक सर्बोच्चता भनेको खगेन्द्र संङ्रौलाको नकरात्मक सोच होइन शायद, न त यो वाइ सि एल उद्दन्डता नै यो । यहाँ हरेक नेपाली ले आफ्नो बिचार राख्न पाउनु पर्छ अनी जिउने स्वतन्त्रताको ग्यारेन्टी हुनु पर्छ । क्यन्टोनमेन्टमा गएको एक एक रुपैयाको हिसाब हुनु पर्छ । यहाँ राष्ट्र संघको क्षमता माथि प्रश्न खडा भयो अनी ति नागरिक समाजको मुखुन्डो धारीहरुको अनुहारमा धब्बा लाग्यो । हे कथित नागरिक समाजहरु , नागरिक सर्बोच्चता स्थापना गर्छौ भने पहिला रामेछाप र अर्घाखाँची को आराजकता रोक , सक्छौ भने राष्ट्रको सम्पत्ती खाने रजानैतिक् पार्टिको आयोग्यहरुलाई निकाल । होइन भने मखुण्डो लगाएर नहिड ।

ढोल र झ्याम्टाको तालमा बेलायत साकेलामा झुम्दा

सिन्कौली सेउली सेलेले , चण्डी है नाचु पेलेले, सोइ सोइला हो सोइ सोइला -
बेलायतको अल्डरशोट अबस्थित मैदानमा बैशाखे पुर्णिमाको दिन उभौली (साकेला)मनाउन ढोल र झ्याम्टाको तालमा सैयौ किरात राइहरु सम्पूर्ण पिडा भुलेर दिन भरी झुमे । लाग्थ्यो त्यहा पुर्बी पहाडको बस्तीहरु बसाइ सरेर आएको छ , धरानको भानु चोक र ललितपुरको नखिपोट त्यही प्रतिबिम्बित भै रहेको छ । बर्षमा दुई पटक उभौली (बैशाखे पुर्णिमा) र उधौली (मंसिरे पुर्णिमा) मनाउने किरात राइहरु पहाडको जस्तो चुला पूजा र साकेला थान पुज्ने नभये नि उस्तै गरी झुमी रहेका थिए । युरोपको ब्यस्त जिबनबाट फुर्सद लिदै आफन्तसग खुशीयाली साट्दै थिए अनी आफन्त खोज्दै थिए – “सोइ ढोले सोइ अर्को ढोले खोइ ।“

प्रकृतिको पूजा गर्न मनाइने यो चाडलाई भुमी पूजा पनि भनिन्छ । सगरमाथालाइ आफ्नो शिर मान्ने राइहरु आजको दिन लाई आफन्त भेटघाटको रुपमा पनि लिन्छन , त्यसैले त शिलीमाङ्पा (नाचको लय निकाल्ने नाइके) को तालमा गाउछन – “शिरैमा हाम्रो चोमोलोङ्मा , भेट भयो आज यो दिन मा , सोइ सोइला ।“ इष्टमित्र साथी भाई धेरै समय पछी भेटघाट भाको खुशीयालीमा ढोलसगै उफ्रिन्छन । अनी सिलिमाङ्पा पनि रौसिन्छन अली चड्के शिली निकाल्छन , यता नाच्ने हरु खुशी हुन्छन – “रातो भाले रेटेको बल्ल बल्ल आजै भेटेको ।“


साकेलाको शुरुवात पारुहाङ र सुम्निमा (किरात राइ हरुको देबी देउता) को प्रेम कथा बाट शुरु भएको भन्ने किम्बदन्ती पनि छ । त्यसैले त किरात राइ युबा युबतीहरु आफ्नो माया पोख्ने अबसर पनि ठान्छन साकेवालाई । गाउ बाट शहर हुँदै बिदेश पुगेको साकेला समय सगै आधुनिक पनि बन्दै गएको छ । त्यसैले त साकेलालाई पनि रिमिक्सको हावाले छुदै छ अनी युबा समुह गाउछन – “तिते करेली तितेकरेली नझिम्क्याउ बैनी हाम्लाई परेली , सोइ सोइला ।“ यता मायालु नपाउनेहरुको पिडा पनि गीतबाटै ब्यक्त गर्छन् – “माछा पानीमा माछा पानीमा , रहरै भै गयो जिन्दगानीमा सोइ सोइला ।|”

गोर्खा सैनिकहरुलाई आबासिय स्विक्रिती दिइसकेपछी बाक्लिएको राइ समुदायको कारण यहा भिडभाड निकै देखिन्छ । प्राय अधबैसे र युबाहरुको भिड देखिन्छ । बुढापाकाहरु निकै पातलो नै छन । संस्कृतिलाई बचाउन पनि सकिने मनोरन्जन नि हुने, त्यसैले युबाहरुमा जोश छ । चौर गुनिउ चोलीमा ढपक्कै ढाकिएको छ । तर मायालुले धोका दिएको गुनासो गर्ने हरु पनि छन - "डल्ले खुर्सानी डल्ले खुर्सानी , लाउ माया भन्थेउ ढाटेउ पोहोर पनि ।"


आफ्नो जन्मस्थान भन्दा हजारौ कोश टाढा रहेको यो ठाउमा भबिश्य बुन्नको लागि आफन्त , मायालुबाट टाढा हुने हरुको नि कमी थिएन यहाँ । नाचको थकाई सगै कतै टाढा मायालुले गुनगुनाको अनुभब गर्नेहरु पनि धेरै थिए – “मलाई खोज्नु भयोकी एक्लै सकेवामा, हजुरको तस्बिर आयो गलैचामा।“ अनी यो भाबनात्मक क्षणलाई तत्काल भुल्न खोज्छन । त्यो भिडमा अरु पनि धेरै पारीचित पनि छन कि भन्दै खोज्दै हिंड्नेहरु पनि धेरै देखिन्छन । अली टाढाबाट जाने हरु चाडैनै फर्किने तरखरमा हुन्छन । बिदावारि हुँदा हुँदै फेरी चिनजानको अरु पनि भेटिन्छन् । एक क्षण नाचिदिउन त भनेर उफ्रिन्छन – “हलेसी थानको महादेब , दिन भरी खोजे कहाँ थेउ सोइ सोइला ।“

जती रमाइलो भये पनि समयलाई रोक्न नसकिने । लाग्थ्यो आजको दिन नै नढलोस । तर प्रकृतिको नियम छुट्टीनै पर्ने । आयोजकहरु भन्दै थिए अब सक्नु पर्छ । अनी ढोल र झ्याम्टाको आवाज चर्को हुँदै गयो, सिली पनि अली छिटो छिटो हुन थालयो , कोही सेउली (मैदानको बिचमा राखिएको रुख) लडाउन थाले । एक कुना बाट गुन्जियो " सम्झना चिनो साटौला, आघौको चण्डिमा फेरी भेटौँला सोइ सोइला " ।

माइ संसारबाट http://www.mysansar.com/temp/709.html

हातले भात खानै मज्जा

जर्मनिको दक्षिणी भागमा अबस्थित त्यो सानो शहर जुन झन्डै फ्रान्स र स्विजरल्याण्डको सिमाना पनि थियो , अलिकती न्यानो, विश्वबिद्यालयका बिद्यार्थीहरुको बाहुल्यता भएको युबा शहर, फ्रेइबर्ग, सानो तर सुन्दर थियो । नजिकै रहेको विश्व प्रसिद्ध black forest, शहर भरी छरिएका विश्वाबिद्यालयका बिभागहरु लाग्थ्यो यो शहर नभयर विश्वबिद्यालय मात्र हो । करीब एक दर्जन नेपालीहरु- विद्यार्थी देखी घर गृहस्थी सम्म , भेटघाट बाक्लै थियो । नेपाली जमघट गर्नु को लागि छलफल गर्न पर्दा भेट्ने ठाउँ तय हुन्थ्यो शहरको मध्यभाग , जहाँ एउटा सालीक थियो , घोडा चढेको योद्धाको , अनी नाम राखेको थियौ घोडा चोक । अलिक माथि थियो पूजाको नेपाली सामानको पसल । बेला बेलामा डेर्सडनबाट घुम्न आउने सविनले नाम राखिदिएको थियो "ठमेल" ।

२००८ को शुरु सम्ममा थोरै मात्र संपर्कमा थियौ । प्राय हरेक हप्ता जम्मा भएर केही न केही नेपाली खाना खान्थ्यौ । नयाँ नयाँ पारीकार पकाउन अन्जला र म खुबै हौसिन्थ्थ्यौ अनी लागथ्यौ इन्टरनेटमा खोज्न रेसिपी । अच्युत जे गर्न नि अगाडि तम्सिने अनी हडबडमा गर्ने केही न केही बिगार्ने त्यसैमा मजा थियो । कहिलेकाही सप्ताहन्तमा घोडाचोकको वारीपरिका बारहरुमा भेथ्यौ अन्जला , पूजा र म । अनी पूजा र मेरो घण्टौ कुरा हुन्थ्यो नेपाली खानाको । थुक निल्दै कुरा गर्थ्यो , अन्जला चाँही जहिले मुसुमुसु हाँस्दै सुन्ने ।



शंकर जि खुबै जोसिलो । बोल्न र केही गर्न अघी सारीहाल्ने । मनोज जि अली गम्भिर प्राय फुर्सद नहुने । तर कमलाको ति निर्दोशपनाले पनि खुबै हसाउथ्यो । उस्ले प्रयोग गर्ने "होइ" हासो मजाकको बिषय हुन्थ्यो भने पूजाको " हुन्द्राट पर्सेन्ट"। सुन्दर दाई सार्है फुर्तिलो अझै पनि टीन एजर जस्तो हर्कत । यसै बिचमा भेट भयो उर्मिला दिदी को परिवार र मधु । उर्मिला दिदी गम्भिर , व्याबहारिक अनी साह्रै मिजासिलो । दिदी सग बसेर सुख दु:खका कुरा गर्दा छुट्टै आनन्द । अनी खाना पनि खुबै मिठो पकाउनु हुने । दिदी को छोरी पूजा (सानो पूजा पनि भन्ने गर्थ्यौ)साह्रै झुक्क्याउने । घरमा फोन गर्दा आमा बनेर झुक्क्याउने , खुबै रमाइलो हुन्थ्यो ।

अनी त्यही हुर्केको छोरा सिद्दार्थ, मेरो जर्मन भाषा गुरु । जर्मनिमै हुर्किए पनि उस्को नेपाली लगाब , जानी नजानी गाउँने हिन्दी गीत र ॐ माने पेमे हुँ ले बातावरण नै रोमान्चित बनाउथ्यो । अझ हातैले भात खान खुबै मन पर्ने । मधुलाई जिस्क्याउन खुबै रमाइलो मान्थ्यो । शाकाहरी भए पनि खुब रमाइलो मान्दै नेपाली जमघटमा रम्ने मधु । भेट हुँदा खुबै हावा हावा कुरा गर्दै बस्थ्यौ । अझ तिहारको बेला मोबाइल को माध्यम बाट खेलिएको देउसी साह्रै रमाइलो अनी अरुको आशा भन्दा बाहिरको थियो ।


२००८ को दसैं को जमघट हुँदैथियो दुई जना नयाँ भाई हरु आए - दिपक र सुबर्ण । शुरुमा दुबै लजालु तर पछी के बयान गर्ने । अनी आइपुगे भुपेन्द्र र कृष्ण । कृष्ण अली काम बोल्ने, बुझ्नै गाह्रो । भुपेन्द्रको उही फरेस्टर चाला । खुबै जमघट हुन्थ्यो उस्को कोठामा । तिहारको भेटघाटको छलफल हुँदै थियो , लक्की आइ पुग्यो । भन्दै थियो , घोडा चोकमा बसेर शिखर चुरोट तान्दै गरेको एकजना आएर सोध्यो नेपाली रहेछ । ति थिए प्रदिप दाई, नेपाली खोज्दै भौतारिदै हिंडेको , नेपाल बाट घुम्न आएको ब्यापारको सिलसिलामा । लक्की खुब हास्ने , अनी प्रदिप दाई खुबै रमाइलो ।


सुन्दर दाइको कोठामा भेला भएर गाईएको ति प्यारोडी गीत हरुले , अन्जलाले नयाँ नयाँ एक्सपेरिमेन्ट गर्दै पकाउने खानाहरुले फ्रेइबर्ग बसाइलाई जिबन्तता दिएको थियो । खुर्सानी हालेर चिकेन पकाउदै भात खान जम्मा हुने योजना बनाउन लाई "पिरो" भन्थ्यौ । खुबै मिठो हुने हातले खादा । सबै जना जम्मा भएर नेपाली खाना पकाउदै कुरा गर्दा आफ्नो जन्मभुमी भन्दा हजारौ कोस टाढा रहदा पनि आफ्ना दु:ख पिडा भुल्थ्यौ । आ आफ्नै बाध्यताले बिदेशिए पनि एउटा परिवार बनाएका थियौ ।


जिन्दगीमा दु:ख सुख यस्तै रहेछ । यो यान्त्रिक शहरमा पनि आफ्नै गुन्द्रुक र भात अझै हातले खानु अनी बेला बेलामा दोहोरी गाउँनु नै रमाइलो हुने रहेछ । सबैको आफ्नै बिचार हुन्छ , सबैले सबैको बिचार मान्नु पर्छ भन्ने होइन , तर सम्मान गर्ने हो । कसैले कसैलाई केही दिन पनि सक्ने पनि होइन अनी आशा गर्नु पनि राम्रो होइन । तर आफ्नो दु:ख पिडा भुल्न साटासाट गर्ने आत्मियता बढाउने त्यही नै रहेछ जिन्दगी को सार । समयको बहाब सगै जहाँ पुगे नि ति दिन हरु सधैं जिन्दगी को एउटा पाटो , भोगाइ अनी सिकाइ बनेर रहने छ ।
Missing you all freiburgers.

कहिले आउँला त्यो दिन

"ठुला ठुला महल होइन ।।।।।।।" कर्ण दासको यो गीत असाध्यै मर्मस्पर्शी लाग्छ । शान्ती सम्झौता हुन भन्दा पहिला सम्म खुब सुन्ने गर्थे । द्वन्दको मारमा नेपाल फसिरहेको समयमा पुर्बी पहाडी जिल्लाहरुमा अफिसको कामले जादा यो गीतले धेरै पटक मेरो यात्रामा साथ दिएको थियो । यो गीत सुन्ने बित्तिकै अलीकती भाबुक हुन्छु, अनी सम्झन्छु कहिले होला यो गीतले भनेको जस्तो ? कहिले के होला भन्ने मनमा आशंका लिदै बाटोमा भेट्ने आफ्नै दाजु भाई माथि शशंकित हुँदै गाउ गाउ घुमेको त्यो क्षणमा कल्पना गरेको थिए अब त शान्ती आए पछी यो गीत जस्तै दिन आउने छ ।

बन्दुक समाउने त्यो हातले कलम समाइ शान्ती को प्रतिबद्दता जनाउदै अन्तरराष्ट्रिय सभाभबनमा हस्ताक्षर गरेको दिन साचिकै गौरबशाली थियो । स्विडेनको बन एजेन्सिमा त्यो दिन नेपाल प्रती सद्भाब राख्ने एकजना मित्रले मेरो लन्च को पैसा तिरिदिएको अझै सम्झन्छु । केही आशा थियो अब पक्कै नयाँ नेपाल बन्ने छ् । कर्ण दासका जस्तै यस्ता सुमधुर गीतहरु ईतिहासमा एउटा सन्देश भएर रहनेछ । गत बर्ष अनुसन्धानको सिलसिलामा दार्जिलिङ रहदा संबिधान सभाको चुनाव हुँदै थियो । सबै दार्जिलिङ्गे हरु गोर्खाल्याण्ड को आन्दोलन सगै नेपालको चुनावलाई नियाल्दै थिए । जंगल भित्र काम गर्दा गर्दै MP3 को एक कुनाबाट यो गीत बज्थ्यो । अनी सोच्थे यो गीत अब बज्नु पर्दैन ।

चुनाव पछी केही असमझदारि भयता पनि द्वन्दको नेत्रित्व गर्ने माओवादी सत्तामा पुग्यो । लाग्थ्यो बिशाल छाती लिएर बिद्रोहमा उत्रिएको ब्यक्तीलाई सारथी पाएका छौ । त्थ्याङ्क संकलन पछी जर्मनी फर्किदा सबैले सोध्थे राजा हटाको , माओवादी सत्तामा पुगेको अनी नयाँ नेपालको पारीकल्पना हरु । कती कुराहरु हुन्थे संघियतामा देश कसरी जाला , बन क्षेत्रलाई कसरी समेट्ने । कोही साथीहरु छुट्टै अनुसन्धान गर्नु पर्छ , एउटा प्रोजेक्ट तयार पारौ । सबै भन्दा कान्छा गणतन्त्रको देश , सगरमाथाको देश घुम्ने रहर सबैलाई थियो । भन्नु पर्दा एउटा छुट्टै उमङ्ग , थियो ।


तर सबै आशा निराशामा पारीणत भये । रामहरी मारिए ,अनी थुप्रै हत्याको श्रिङ्खला चल्यो , सबैमा वाइ सि एल को संलग्नता । ठाउँ ठाउमा खुल्लेआम भिडन्त भये । पात्र हरु थिए वाइ सि एल र युथ फोर्स । अपराधी हरुले झनै राजनैतिक संरक्षण पाउदै गए । खुल्लेआम अपहरण र हप्ता असुली हुँदै गयो । परिवर्तनका नाममा जताततै हस्तक्षेप हुन थाल्यो । सरकारी संयन्त्रहरु लथालिङ्ग पार्न थालिये । पूजारी काण्ड देखी सेनापती प्रकरण सम्म अै पुग्दा देश फेरी अस्तब्यस्ततामा पुग्यो । फेरी एउटा युद्धको मोडमा पुग्यो ।

अनी फेरी कर्णदासको त्यही गीत सम्झिये । एक दिन इन्टरनेटमा चल्दा चल्दै फेसबुकमा पनि राखे । नोट लेखे " हाम्रा नेताहरुले कहिले बुझ्ने यो गीत को भाब " । धेरै साथी हरुले यो गीत सम्झाएको मा धन्यवाद दिये । एकजना भाईले लेख्यो " यो गीत अझै पनि समय सान्दर्भिक बन्नु हाम्रो लागि दुर्भाग्य हो " । साचै नै , हामीले त्यो झन्डै दुई दशक लामो झेलेका दु:खहरु बिर्सियौ , आफन्त गुमाएका ब्यथाहरु भुलेउ , आफ्नै देशमा शरणआर्थी भएको कथाहरु लाई लुकायौ । केही हुन्छ कि भन्ने आशामा । कती आशाबादी थियौ हामी नेपाली हरु । तर त्यो आशा ।।।।। अझै पर्खिनु पर्नेछ त्यो दिन कहिले आउँला भनेर । आशा गरौ ति गीतहरु फेरी फेरी बजाएर भबिश्य कल्पना गर्न नपरोस ।