यताउताको सन्दर्भमा

ताना शर्माले भने झै जिन्दगी एउटा अबिरल यात्रा रहेछ । जिन्दगी जिउने र भबिष्य बुन्ने क्रममा यताउता डुल्नु पर्ने अनी भौतारिनु पनि पर्ने रहेछ। उखानै छ कि त परेर कि त पढेर जानिन्छ । पढेका कुराहरु सबैको चासो भित्र नपर्न सक्छ । तर परेको कुरा धेरैलाई चाखलाग्दो हुनसक्छ । साचै जिन्दगी छोटो छ, सबै कुरा आफुले भोगेर मात्रा जाँन्दछु भन्नु मुर्खता नै हुन्छ रे । त्यही भएर यताउता डुल्ने क्रममा देखेका, भोगेका, सुनेका र मनमा लागेका कुराहरु बिसाउने चौतारी हो यो । तपाईंहरुको पनि यस्तै बिचारहरु भए आउनुहोस् एकछिन कोर्नुहोस् अनी यताउता मार्फत बाड्नुहोस् ।

Wednesday, September 9, 2009

बन प्राबिधिक हुनुको मज्जा

बच्चा छदा गाउमा आउने जुङ्गे, मोटे अनी प्राय: जसो तराइ मुलको रेन्जर देख्दा खेरी खुबै डर लाग्थ्यो । डाक्टर र इन्जिनियरको सपना बुन्ने हाम्रो समाजमा एक दिन त्यस्तै रेन्जर बनेर गाउ डुल्छु भन्ने कल्पना पनि थिएन । बिद्यालय छदा निबन्ध प्रतियोगिताहरुमा खुबै भाग लिन्थे , बातावरण सम्बन्धी पनि केही लेखेको थिए । बन बिनाश र एसिड बर्षाको खुबै चर्चा हुन्थ्यो । अहिले जस्तो बातावरणिय परिवर्तनको कुरा थिएन, ब्रिक्षारोपणमा सम्पूर्ण कार्यक्रम अडेको हुन्थ्यो । हिन्दी सिनेमाका द्रिश्यहरुले वकिल बन्ने चाहना पलाएको थियो । तर घरमा बिज्ञान पढेर सके मेडिसिन नत्र इन्जिनियरिङ्ग भने नि पढ्नु पर्ने अप्रत्यक्ष दबाब थियो । खै कता कताबाट बन बिज्ञान पढ्ने मौका जुर्यो, लामै कहानी छ । त्यो भन्दा यो क्षेत्रको रोमन्चकारी अनुभबले कहिलेकाही सर्बश्रेष्ठ बिषयमा नै आएछुकी भन्ने भान पनि हुन्छ ।

फरेष्टर भन्ने बित्तिकै रंगिन स्वभाबको भनेर धेरैले अड्कल काट्छन । हुन पनि दिन भरीको बन गस्ती , कहिले काही मृत्यु सग खेल्न पर्ने अवस्था, अनी २४ सै घण्टा चनाखो रहनु पर्ने बाध्यताले पनि होला सुरापान स्वाभाबिक नै मानिन्छ । अझै प्राय जस्तो बन कार्यालयहरु बस्ती देखी टाढा, अनी आफ्नै पारीबेश हुनाले पनि कार्यालयकै कर्मचारी जम्मा भएर समय कटाउन तास खेल्ने एउटा परम्परा जस्तो नै भएको छ । निजामती सेवा भित्र नि एउटा कडा अनुशासनमा रहने बन प्राबिधिकहरु लाई जंगली भन्ने एदाकदा सुनियेता पनि सामुदायिक बन बिकास कार्यक्रमले अधिकांश रुपमा परिवर्तन गरी सकेको छ।

यि त भये बन प्राबिधिकहरुको बाहिरी इमेज । यो पेशा भित्रको रोमन्चक क्षण र आत्मियता शायद पेशा बाहिरको कमैलाई थाहा होला । जागिरको क्रममा कतै बाट झस्स सुनेको थिए " यि फरेष्टरहरु ज्वाँई ससुरा भये पनि दाजु भाई भन्छन" । साच्चैनै बन बिज्ञानको छात्राबासबाट शुरु भएको त्यो दाजुभाईको आत्मियता जिबन्काल भरी रहिरहन्छ । जिबनको सुनौलो समयमा गासिएको त्यो सम्बन्ध अनी छात्राबासभित्र एउटै परिवार सरह बिताएको तिता मिठा क्षणहरु सम्झेर होला, पेशागत जिबनमा पनि हाम्रा तहगत संरचना बिर्सिदै त्यो दाजुभाईको सम्बन्ध रही रहन्छ। "साब" लगाएर बोल्नु भन्दा दाजु भनेर बोलाँउदाको आत्मियता अनी मिठास नै कता कता हुन्छ, जसले टिमवर्क अनी कार्य दक्षता नि बढाउदछ । अझ जागिरे जिबनमा तल्लो तहमा भये पनि विद्यार्थी जिबनमा आफु भन्दा सिनियरलाई दाई नै भन्ने परम्परा पनि कतीपयमा भएकोले यो पेशाको सुन्दरता अझ बढाएको जस्तो लाग्दछ ।

भर्खर एस् एल सि पछी प्रबिणता प्रमाण पत्र तहमा भर्ना हुँदा पाइएको त्यो एक दर्जन भन्दा बढी बिषयको सुची अनी कारीब डेढ महिना लामो परिक्षाले मिहेनती बनाउने त छदै छ , धेरै बिषयको अध्ययन भएर पनि होला तुलनात्मक रुपले अरु भन्दा फरेष्टरहरु गफाडी पनि देखिएका छन। अझ शुरु देखिनै हुने नेपाल र भारतका अध्ययन भ्रमणहरुले एक आपसमा आत्मियता बढाउनुको साथै देशको भुगोलको बारेमा पनि राम्रो ज्ञान दिये जस्तो लाग्दछ । अध्ययन भ्रमणको समयमा मेस कमिटिमा बस्न गरिने संघर्ष नि टुर भरिको रमाइलोपन शायदै अन्य क्षेत्रमा पाइएला । हामी फरेष्टर फरेष्टर मिल्छौ र एकल्काटे बन्छौ भन्ने आरोप पनि छ । वास्तवमा हामी एकलकाटे होइनौ , हामी हामी को आत्मियताले अरुलाई जलाएको हो । चाहे त्यो विद्यार्थी जिबनमा होस् , या जागिरे जिबनमा, टुर जादा प्राय सबै ब्याचले एकै ठाउमा चिया खाने अनी जिल्ला जिल्लामा पनि हरेक बनका कर्मचारी एकै ठाउमा खाने प्रचलन नै रहेको छ । यस्तो आत्मियता कहाँ होला - अरु साथी हरु इर्श्यालु नबन्नुस है बरु सिक्नुहोस् ।

1 comment:

  1. Yes Rajesh dai, honest note. For me, job after ISc forestry was wonderful. Ranger sab!!

    ReplyDelete